دردهای مفصلی و ستون فقرات از جمله مشکلات رایج و همه گیر در جامعه امروزی است که می تواند به دلایل مختلفی از جمله سبک زندگی نامناسب یا افزایش سن باشد. به هرحال چنین مشکلاتی کیفیت زندگی افراد را به شد تحت تاثیر قرار می دهند. این دردها می توانند از فعالیت های روزمره مانند راه رفتن، نشستن و ورزش کردن تا خواب و استراحت را مختل کنند و باعث کاهش بهره وری و افزایش اضطراب و استرس شوند. این دردها افراد میانسال و کهنسال را بیشتر آزار می دهند. درمان این مشکلات معمولا شامل داروهای ضد التهاب، فیزیوتراپی و در موارد شدید جراحی است، اما هر کدام از این روش ها محدودیت ها و عوارض خاص خود را دارند.
در سال های اخیر، روش های نوین درمانی غیر تهاجمی مانند تزریق پی آر پی PRP (Platelet Rich Plasma) توجه زیادی را به خود جلب کرده اند. این روش با استفاده از خون خود بیمار و تمرکز فاکتورهای رشد موجود در پلاکت ها، به بازسازی بافت های آسیب دیده کمک می کند و سرعت بهبود را افزایش می دهد. برای دستیابی به نتایج دقیق و ایمن، تجهیزات تخصصی مانند سانتریفیوژ PRP اهمیت حیاتی دارند. در صورت استفاده صحیح، این دستگاه با استانداردهای بالا، فرآیند آمادهسازی پلاسمای غنی از پلاکت را انجام می دهد و پی آر پی با کیفیت مناسب آماده تزریق به موضع مشخص خواهد بود.
فهرست مطالب
دردها شدید مفصلی و ستون فقرات
دردهای شدید مفصلی و ستون فقرات یکی از مشکلات جدی ای است که اغلب جمعیت بزرگسالان شاید آن را حداقل یک بار در طول زندگی خود تجربه کنند. این دردها فقط شامل میانسالان و افراد مسن نیست و حتی می تواند جمعیت جوان تر را به دلایل مختلفی از جمله آسیب های ورزشی، تصادفات و سبک زندگی نامناسب درگیر کند. از جمله شایع ترین اختلالات می توان به آرتروز زانو، دیسک گردن و دیسک کمر اشاره کرد. این مشکلات معمولا ناشی از فرسودگی مفصل، التهاب مزمن، آسیب های ورزشی یا تصادفات هستند.
شیوع این دردها نه تنها بر سلامت جسمانی افراد اثر می گذارد، بلکه بر زندگی اجتماعی و حرفه آنان نیز تاثیرگذار است. افراد مبتلا ممکن است نیاز به استراحت طولانی مدت داشته باشند، داروهای متعددی مصرف کنند یا تحت جراحی های پرهزینه و با دوران نقاهت طولانی قرار گیرند. در چنین شرایطی، راهکارهای کم تهاجمی، ایمن و کارآمد بیش از پیش اهمیت پیدا می کنند.
PRP چیست؟
PRP که مخفف Platelet Rich Plasma است در واقع پلاسمای غنی از پلاکت است. از این ماده مه به طور مستقیم و بدون اضافه کردن هرگونه ماده شیمیایی از خون بیمار استخراج می شود، به عنوان یک روش نوین درمانی در گروه پزشکی بازساختی شناخته می شود. در این روش با استفاده از پلاکتهای خون خود بیمار، فرآیند ترمیم و بازسازی بافت های آسیب دیده را تحریک می کند. پلاکت ها حاوی فاکتورهای رشد هستند که به تولید سلول های جدید و ترمیم بافت ها کمک می کنند.
PRP چگونه به دست می آید؟
برای تهیه PRP، خون بیمار مانند یک آزمایش خون ساده گرفته می شود و در سانتریفیوژ PRP با سرعت و زمان مشخص سانتریفیوژ می شود تا بخش پلاکت غنی جدا شود. این فرآیند باعث می شود که پلاسمای حاصل حاوی بالاترین غلظت فاکتورهای رشد باشد و بتواند بیشترین اثر درمانی را داشته باشد. مزیت این روش نسبت به درمانهای سنتی و دارویی، کاهش التهاب، تحریک ترمیم طبیعی و کم تهاجمی بودن آن است. علاوه بر این، با توجه به این که مستقیما از خون بیمار به دست می آید خطر حساسیت زا بودن و اثرات جانبی مواد شیمیایی سایر داروها وجود ندارد.
برخی کاربردهای PRP در درمان مشکلات مفصلی و ارتوپدی
PRP و درد زانو
زانو یکی از شایع ترین نقاط آسیب دیده در افراد بزرگسال است. مشکلاتی مانند آرتروز، التهاب مفصل و آسیب های ورزشی باعث درد مزمن و کاهش کیفیت حرکت می شوند. مطالعات نشان داده اند که تزریق PRP به زانو می تواند التهاب مفصل را کاهش داده، درد را تسکین دهد و تحرک مفصل را بهبود ببخشد. به علاوه به ترمیم بافت غضروفی و مایع بین مفصلی نیز کمک می کند.
مزیت دیگر PRP نسبت به داروهای ضدالتهاب یا جراحی، کاهش عوارض جانبی و افزایش طول عمر مفصل است. بسیاری از بیماران پس از چند جلسه درمان با PRP در کنار سایر روش های درمانی مانند فیزیوتراپی و آب درمانی، کاهش چشمگیر درد و بهبود عملکرد روزمره را گزارش کرده اند.
PRP و دیسک گردن و کمر
دیسک بین مهره ای یکی از بخشهای آسیبپذیر ستون فقرات است و مشکلاتی مانند درد گردن، درد کمر و بی حسی اندام ها را ایجاد می کند. تزریق PRP به بافت اطراف دیسک یا نواحی آسیبدیده می تواند فرآیند بازسازی بافت ها را تحریک کند و التهاب را کاهش دهد.
تحقیقات بالینی نشان داده اند که بیماران مبتلا به دیسک کمر یا گردن که تحت درمان PRP قرار گرفته اند، کاهش قابل توجهی در شدت درد و محدودیت حرکتی داشته اند و بسیاری توانسته اند از روش های کم تهاجمی به جای جراحی استفاده کنند یا در موارد پیچیده تر که نیاز به جراحی بوده است، بهبود سریع تر و دوران نقاهت راحت تری داشته اند.
PRP و آسیب های ورزشی دیگر
علاوه بر مفاصل و ستون فقرات، PRP برای آسیب های تاندون ها، رباط ها و عضلات نیز موثر است. ورزشکاران و افرادی که فعالیت های جسمانی سنگین دارند، معمولا با آسیب هایی مواجه می شوند که درمان آن ها می تواند زمان طولانی ببرد. PRP باعث کاهش دوره نقاهت و بازگشت سریع به فعالیت می شود و به عنوان یک روش نوین در توانبخشی ورزشی شناخته شده است.
مزایای استفاده از PRP
-
این روش مانند روش های جراحی، تهاجمی نیست و دوره نقاهت آسان تری دارد.
-
از مواد شیمیایی و حساسیت زا استفاده نمی شود.
-
تزریق PRP جزیی از پزشکی بازساختی که در واقع به ترمیم بافت کمک می کند نه فقط بهبود دهنده علائم آزاردهنده.
-
با توجه به نظر پزشک متخصص تعداد جلسات تزریق با فواصل مشخص تعیین می شود و بیمار می تواند در بین این جلسات تا حد زیادی به فعالیت های روزمره خود ادامه دهد.
-
درمان با PRP دردناک نیست. در واقع بیمار در حد درد و سوزش خفیف هنگام تزریق و وارد شدن سوزن فشار کمی احساس می کند که قابل تحمل است.
-
مراقبت های پس از تزریق سخت و پیچیده نیست. توصیه می شود از ورزش های سنگین تا مدت مشخصی اجتناب شود. به توصیه پزشک می توان از کمپرس یخ روی موضع تزریق استفاده کرد. مراقبت از محل تزریق برای جلوگیری از عفونت احتمالی.
بعد از چه مدتی اثرات تزریق PRP توسط بیمار احساس می شود؟
قطعا بیمار بلافاصله پس از تزریق احساس بهبودی نخواهد کرد. با توجه به این که این فرایند بازساختی است مدتی طول می کشد تا بافت خود را ترمیم کند و درد و ناراحتی بیمار کاهش پیدا کند. پزشک متخصص تعداد جلسات خاصی (معمولا دو تا چهار جلسه) با فواصلی حدود یک تا دو ماه در نظر می گیرد تا پروسه درمان تکمیل شود.
آیا PRP همیشه تجویز می شود و مناسب است؟
هرچند این روش کم تهاجمی است اما فقط باید با دستور و توسط پزشک متخصص انجام شود. نقطه دقیق تزریق بسیار مهم است. اگر محل تزریق نزدیک به ستون مهره ها و نخاع و رشته های عصبی این موضوع بسیار حساس تر است و حتما نیاز به تصویربرداری های MRI و … است. اما به طور کلی، روش PRP به عنوان یک راهکار نوین، کمخطر و موثر برای درمان دردهای مفصلی و ستون فقرات شناخته می شود. این روش نه تنها باعث کاهش درد و التهاب می شود، بلکه فرآیند بازسازی طبیعی بافت ها را نیز تحریک می کند.